Asterisk PBX; IP santral, sesli yanıt sistemi (IVR), çağrı kuyruğu ve telefon uygulamaları geliştirmek için kullanılan açık kaynak bir iletişim platformudur. Temel yapı taşı olan dialplan, bir aramanın hangi kurallarla karşılanacağını ve nereye yönlendirileceğini belirler.
Telefon numarası veya operatör hizmeti sağlamaz. Genel telefon ağına arama yapmak için SIP trunk ya da uygun bir telephony gateway gerekir. Standart dahili, mesai saati ve kuyruk yönetimi FreePBX üzerinden yapılabilir. Özel iş kuralları hem doğrudan Asterisk yapılandırmasıyla hem de FreePBX’in desteklediği özelleştirme noktalarıyla uygulanabilir.
CLI, API ve web UI arasındaki fark
Asterisk’in CLI’ı komut satırından yönetim ve teşhis için kullanılır. AMI ve ARI ise dış uygulamaların Asterisk ile iletişim kurduğu programatik arayüzlerdir: AMI komut ve olay erişimi; ARI çağrı kanalları, bridge ve medya gibi kaynaklar üzerinde uygulama kontrolü sağlar.
Bunlar FreePBX gibi hazır bir web yönetim UI‘ı değildir. ARI’nin HTTP/WebSocket kullanması da tek başına son kullanıcıya yönelik bir panel bulunduğu anlamına gelmez. Ayrım “Asterisk’te arayüz yok” değil, yönetimin CLI/API ile mi, ek bir web UI üzerinden mi yapılacağıdır.
Tipik üretim mimarisi
Temel akış SIP operatörü → Asterisk → IP telefon veya softphone şeklindedir. Güvenlik ve yönlendirme gereksinimine göre Session Border Controller (SBC) eklenebilir. SIP sinyalleşmesi ile RTP medya trafiği farklı akışlardır; birinin çalışması diğerinin de çalıştığını göstermez. Topoloji ve direct_media ayarına bağlı olarak RTP uçlar arasında doğrudan akabilir; her çağrıda medyanın Asterisk üzerinden geçtiği varsayılmaz.
CRM entegrasyonunda çağrı olaylarının hangi uygulamaya iletileceği, uygulama kesildiğinde çağrı akışının nasıl devam edeceği ve hangi verinin loglanacağı belirlenir. Çağrı ayrıntı kayıtları (CDR) ile konuşmanın ses kaydı ayrı veri kümeleridir.
PJSIP, NAT ve WebRTC
PJSIP NAT belgesi taşıma katmanında local_net, external_media_address ve external_signaling_address ayarlarını açıklar. Uzak uçlarda rtp_symmetric, force_rport ve rewrite_contact gereksinimi topolojiye göre değerlendirilir. Eski chan_sip ayarlarını PJSIP’e olduğu gibi taşımak doğru değildir.
WebRTC yapılandırması WSS ve şifreli medya gereksinimlerini ayrı ele alır. Başarılı kabul testi; tarayıcıdan kayıt olmayı, iki yönlü sesi, DTMF tuşlamasını, bekletmeyi ve çağrı aktarmayı kapsamalıdır.
Güvenli işletim
- Arama yetkileri: Dış arama hedeflerini ve pahalı yönleri ihtiyaçla sınırlayın; olağandışı arama hacmi için alarm üretin.
- Erişim: Yönetim ve entegrasyon arayüzlerini internete doğrudan açmayın. Operatör ve uzak kullanıcı erişimini ayrı kurallarla yönetin.
- Şifreleme: Uçların ve operatörün TLS/SRTP desteğini doğrulayın. Santralde TLS etkin olması bütün çağrı yolunu uçtan uca şifrelemez.
- Değişiklik: Konfigürasyonu sürümleyin; parolaları ve özel anahtarları düz metin Git deposuna koymayın.
- Kayıt: Erişim yetkisi, saklama süresi ve silme sürecini kurumun hukuki değerlendirmesiyle belirleyin.
Yaygın sorunlar ve çözümler
| Belirti | İlk kontrol |
|---|---|
| Tek yönlü veya hiç ses yok | SDP’deki adresler, RTP port aralığı, NAT ve direct_media davranışı |
| Arama kuruluyor, sonra düşüyor | SIP oturum yenilemesi, ağ zaman aşımı ve operatör yanıtları |
| IVR tuşları algılanmıyor | İki uçtaki DTMF yöntemi ve trunk uyumu |
| Yüksek CPU | Codec dönüşümü, kayıt ve konferans yükü; doğrudan kapasite artırmadan ölçüm |
| Yankı veya kesik ses | Uç cihaz akustiği, gateway, paket kaybı ve jitter; NAT ayarı tek başına yankı çözümü değildir |
Geçiş ve kurtarma kontrol listesi
Numara planı, trunk bilgileri, IVR sesleri, kuyruklar ve acil arama yönlendirmeleri envantere alınır. Pilot numarada gelen/giden arama, numara gösterimi ve aktarım denenir. Canlı yönlendirmeden önce eski santrale dönüş koşulu belirlenir.
Yedek kapsamına yapılandırma, ses dosyaları, sesli mesajlar, gerekli veritabanları ve erişimi kısıtlı anahtarlar dahil edilir. İzole geri yükleme testinde trunk’ın yanlışlıkla üretime bağlanması önlenir. Çalışan bir yedek santral, devam eden çağrıların kesintisiz taşınacağını garanti etmez.
