# Caddy

Otomatik HTTPS'i varsayılan davranış olarak sunan, tek binary hâlinde dağıtılan modern web sunucusu ve ters proxy.

Caddy; Go dili ile yazılmış, tek dosya olarak dağıtılan bir web sunucusu ve reverse proxy'dir. Kendisini diğer sunuculardan ayıran özellik, **HTTPS'i varsayılan** kabul etmesidir: yapılandırmada bir alan adı tanımlandığı anda sertifikayı ACME üzerinden alır, süresi dolmadan yeniler ve HTTP trafiğini HTTPS'e yönlendirir.

Sertifika bilgilerini yerel depolama alanında yönetir ve yenileme sürecini otomatikleştirir. HTTP/1.1 ve HTTP/2 desteğinin yanında HTTP/3 de uygun listener ve ağ koşulları sağlandığında etkinleştirilebilir; protokol seçimi istemci uyumluluğu ve edge tasarımıyla doğrulanır.

## Caddy, Nginx ve Traefik: bakım modeli farkı

Caddy'nin temel avantajı yalnızca kısa konfigürasyon değildir; HTTPS yaşam döngüsünün web sunucusuyla birlikte yönetilmesidir. Sertifika alma ve yenilemenin ayrı betiklere dağıldığı ortamlarda bu yaklaşım işletimi sadeleştirebilir. Ancak mevcut Nginx yapılandırmasında özel modüller, karmaşık cache kuralları veya uygulamanın bağımlı olduğu yönlendirmeler varsa geçişin maliyeti ayrıca hesaplanır.

| Öncelik | Değerlendirme |
| --- | --- |
| Alan adı bazlı HTTPS ve sade proxy | Caddy uygun bir başlangıç noktasıdır. |
| Mevcut Nginx modülleri ve cache yatırımı | Mevcut yapıyı korumak daha düşük riskli olabilir. |
| Orkestratörden dinamik servis keşfi | Traefik'in provider modeliyle karşılaştırılır. |
| PHP uygulama sunucusu | Caddy + PHP-FPM ile FrankenPHP ayrı seçenekler olarak değerlendirilir. |

## Öne çıkan özellikler

- **Otomatik HTTPS:** Let's Encrypt ve ZeroSSL ile ACME (HTTP-01, TLS-ALPN-01, DNS-01) doğrulaması; otomatik yenileme ve yönlendirme.
- **Sade yapılandırma:** Onlarca satırlık bir Nginx `server` bloğunun karşılığı, Caddyfile'da genellikle birkaç satırdır.
- **Çalışma anında yeniden yapılandırma:** `2019` portundaki admin API veya yerel CLI üzerinden bağlantılar kesilmeden konfigürasyon değişimi.
- **Eklenti mimarisi:** `xcaddy` ile Caddy derlenirken eklenti eklenir; DNS sağlayıcı modülleri, `layer4` ile TCP/UDP proxy, Redis/Consul sertifika depoları, WAF modülleri gibi eklentiler mevcuttur.
- **Dahili CA:** İç ağ servisleri için kendi sertifika otoritesini çalıştırabilir; geliştirme ortamında `localhost` bile HTTPS ile sunulur.
- **Gözlemlenebilirlik:** Prometheus uyumlu `/metrics` çıktısı ve yapılandırılmış (JSON) erişim logları.

## Mono'da kullanım alanları

- **Çok alan adlı reverse proxy:** Çok sayıda müşteri alan adının tek noktadan, elle sertifika işlemi olmaksızın sunulması. Talep anında sertifika üretimi (`on_demand_tls`) sayesinde alan adı listesinin önceden bilinmesi gerekmez.
- **Statik site ve dokümantasyon sunumu:** Hugo ile üretilen çıktının doğrudan servis edilmesi; `file_server` ve önceden sıkıştırılmış dosya desteği.
- **PHP projeleri:** [FrankenPHP](/teknolojiler/frankenphp/) Caddy üzerine kuruludur; PHP uygulamaları ayrı bir PHP-FPM katmanı olmadan çalıştırılabilir.
- **Geliştirme ve canlı ortamları:** Kurulum maliyeti düşük olduğu için geliştirme ve canlı ortamlarda benzer TLS davranışı sağlanır.
- **İç servislerin önü:** Grafana, Zabbix, Harbor gibi arayüzlerin kimlik doğrulama ve TLS ile yayınlanması.

## Otomatik HTTPS'in sınırları ve güvenlik koşulları

Otomatik sertifika yönetimi, alan adı sahipliğinin doğrulanması gereğini ortadan kaldırmaz. DNS kaydı, kullanılan challenge türü, dış erişim ve sertifika otoritesinin kotaları dikkate alınır. İnternete kapalı bir servis için kontrol edilen genel alan adında DNS-01 kullanılabilir; kurum içi adlarda dahili CA tercih edildiğinde istemcilere güven kökü dağıtılmalıdır.

Çok kiracılı sistemlerde on-demand TLS sınırsız açılmaz. Yalnızca kuruma veya kayıtlı müşterilere ait alan adlarının sertifika talep edebilmesini sağlayan bir yetkilendirme mekanizması gerekir. DNS sağlayıcı anahtarı kullanılacaksa yetki alanı mümkün olduğunca dar tutulur; anahtar konfigürasyon deposuna yazılmaz.

Birden fazla Caddy örneğinde sertifika depolaması ve yenileme koordinasyonu planlanmalıdır. Ortak bir depolama eklentisi seçildiğinde eklentinin sürümü, kilitleme davranışı ve erişim yetkileri doğrulanır. Depolama kesintisinin mevcut ve yeni TLS bağlantılarına etkisi ayrıca test edilir. Her node'un bağımsız sertifika üretmesini rastlantısal biçimde çalışmaya bırakmak sürdürülebilir bir HA stratejisi değildir.

## Nginx'ten Caddy'ye geçiş nasıl doğrulanır?

Önce alan adları, yönlendirmeler, upload sınırları ve proxy başlıkları çıkarılır. Kuralın yeni söz diziminde yazılmış olması yeterli değildir: path yeniden yazımı, trailing slash, WebSocket ve uygulamanın HTTPS algısı aynı davranışı üretmelidir. Gerçek istemci IP'si yalnızca güvenilen proxy zincirinden alınır.

Pilot uygulamada sertifika yenileme, backend erişilemezliği ve konfigürasyon geri dönüşü denenir. Başarı; sertifikanın ilk kez alınması değil, yenileme ve arıza anında da sürecin yönetilebilir kalmasıdır. Admin API erişimi uygulama trafiğinden ayrılır; API üzerinden yapılan değişikliklerin sürümlenen Caddyfile ile çelişmemesi için tek bir konfigürasyon sahipliği tanımlanır.

## Mono'nun yaklaşımı

- **Konfigürasyon kaynağı tek:** Caddyfile sürüm kontrolünde tutulur, sunucuda elle düzenleme yapılmaz. Değişiklikler `caddy validate` sonrası dağıtılır.
- **Depolama dizini yedeklenir:** `/var/lib/caddy` altındaki sertifika ve hesap anahtarları yedekleme kapsamına alınır; gereksiz ACME trafiği ve kesinti demektir.
- **Admin API kapalı ya da kısıtlı:** Canlı ortamlarda admin arayüzü tamamen kapatılır veya yalnızca `localhost`a bağlanır; uzaktan yönetim gerekiyorsa karşılıklı TLS ile korunur.
- **Ayrıcalıksız çalışma:** Servis `caddy` kullanıcısıyla çalışır; 80/443 portlarına bağlanabilmek için `CAP_NET_BIND_SERVICE` yetkisi verilir, root kullanılmaz.
- **Loglar merkezîdir:** JSON erişim logları Loki veya OpenSearch gibi yapılara aktarılır; yetkilendirme başlıkları ve çerezler loglanmaz.

## Yaygın sorunlar ve çözümler

- **Sertifika alınamıyor:** HTTP-01 doğrulaması için 80, TLS-ALPN-01 için 443 portu internetten erişilebilir olmalıdır. Portlar kapalıysa ya da alan adı henüz sunucuya çözümlenmiyorsa doğrulama başarısız olur; bu durumda DNS-01 kullanılır.
- **Let's Encrypt kotasına takılma:** Aynı alan adı için tekrarlanan başarısız denemeler kotayı tüketir. Yeni yapılandırmalar önce `acme_ca` ile Let's Encrypt staging ortamına yönlendirilerek denenir.
- **Cluster paylaşımlı sertifika:** Ortak sertifika deposu tanımlanmayan çok örnekli kurulumlarda her düğüm ayrı sertifika ister. Çözüm, Redis/Consul/S3 depolama eklentisiyle depoyu paylaşmaktır.
- **Yeniden başlatmada sertifikaların kaybı:** Konteynerli kurulumlarda veri dizini kalıcı bir birime bağlanmazsa her yeniden başlatmada sertifikalar sıfırdan alınır.
- **Reverse proxy arkasında yanlış istemci IP'si:** Önde CDN veya L4 yük dengeleyici varsa `trusted_proxies` tanımlanmalıdır; aksi hâlde loglarda ve hız sınırlamada proxy'nin IP'si görünür.
- **Uzun süren isteklerde zaman aşımı:** `reverse_proxy` altındaki okuma/yazma zaman aşımları uygulamanın p99 süresine göre ayarlanır; büyük dosya yüklemelerinde varsayılanlar yetersiz kalabilir.

## Sıkça sorulan sorular

### Caddy'nin Nginx'ten temel farkı nedir?

En belirgin fark **sertifika yönetimi**. Caddy, tanımlı alan adları için Let's Encrypt/ZeroSSL sertifikasını kendisi alır, yeniler ve HTTP'den HTTPS'e yönlendirmeyi otomatik kurar; ayrı bir certbot/cron kurgusu gerekmez. Buna karşılık Nginx'in modül ekosistemi ve saha tecrübesi çok daha geniştir.

### Yapılandırma Caddyfile mı JSON mu olmalı?

İnsan tarafından yazılan konfigürasyonlarda **Caddyfile** yeterlidir ve okunabilirliği yüksektir. Otomasyonla üretilen veya çalışma anında değiştirilen konfigürasyonlarda **JSON + admin API** tercih edilir; Caddy, Caddyfile'ı da dahili olarak bu JSON yapısına çevirir.

### Kaç sunuculu kurulumda sertifikalar nasıl paylaşılır?

Birden fazla Caddy örneği aynı alan adına hizmet veriyorsa sertifika deposu **ortak** olmalıdır. Aksi hâlde her örnek ayrı sertifika talebi üretir ve Let's Encrypt kotalarına takılır. Ortak depo için Redis, Consul veya S3 uyumlu depolama eklentileri kullanılır.

### İç ağdaki servisler için de HTTPS alınabilir mi?

Evet. Kontrol edilen genel alan adlarında DNS-01 ile servis internete açılmadan ACME doğrulaması yapılabilir. Kurum içi adlarda Caddy'nin dahili CA'sı kullanılabilir; bu durumda kök sertifika istemcilerin güven deposuna dağıtılmalıdır.

### Mevcut Nginx kurulumunu Caddy'ye taşımak zorunlu mu?

Zorunlu değil; ancak Mono, taşınabilir durumdaki Nginx kurulumlarını Caddy'ye taşır ve bunu tavsiye eder. Sertifika alma, yenileme, HTTPS yönlendirmesi ve TLS ayarlarının sunucunun kendisi tarafından yönetilmesi, uzun vadede daha az elle bakım ve daha düşük işletme maliyeti anlamına gelir. Yalnızca Nginx'e özgü modüllere sıkı biçimde bağımlı kurulumlar mevcut hâliyle kalır; diğer durumlarda geçiş, tek bir alan adıyla başlayıp doğrulandıktan sonra kapsamı genişleten kademeli bir planla yapılır.

## İlgili hizmetler
- [Linux Sistem Yönetimi](https://mono.tr/hizmetler/linux-sistem-yonetimi/)
- [DevOps, Konteyner ve Mikroservis Tasarım ve Yönetimi](https://mono.tr/hizmetler/devops-konteyner-ve-mikroservis-tasarim-ve-yonetimi/)
- [Yazılım Geliştirme Hizmetleri](https://mono.tr/hizmetler/yazilim-gelistirme-hizmetleri/)

## Caddy geçişinizi birlikte tasarlayalım

Otomatik HTTPS ve sade reverse proxy mimarinizi değerlendirelim; güvenli geçiş planı için görüşme planlayın.

[Görüşme Planla](https://mono.tr/gorusme-planla/)